Bernardo Kahverendi Döküm Demir Tencere Seti

Kulağa oldukça iddialı bir cümle gibi geliyor değil mi?

Aslında hiç de öyle değil. Eğer mükemmel pişmiş, içindeki suyu koruyarak lokum kıvamında kalabilmiş bir et yemek istiyorsanız döküm tencere hakkında birazdan anlatacaklarımızı, son kelimesine kadar dikkatle okumanızda fayda var.

Her gün mutfaklarımızda farklı ihtiyaçlara hizmet eden onlarca gereç kullanıyoruz. Tükettiğimiz gıdalarla doğrudan temas eden bu gereçlerin sağlıklı malzemelerden yapılmış olması da bu anlamda son derece önemli.

Özellikle pişirme sürecinde ısıya maruz kalan tava ve tencerelerin, pişen gıdalara sağlık açısından tehlikeli kimyasalların, diğer bir deyişle kanserojen maddelerin geçmesine sebep olmasının sonuçları oldukça korkunç olacaktır. Bu nedenle de ısıya maruz kaldığı süre boyunca yiyeceklerimizi optimum koşullarda ağırlayacak, hem besin değerlerini koruyup hem de en lezzetli şekilde pişmelerini sağlayacak tava ve tencereleri tercih etmekte fayda var.

Hangi tencereler daha sağlıklı?

Hal böyle olunca hangi tencerenin daha sağlıklı olduğu konusunda da tartışmalar uzun süredir devam ediyor. Son dönemin gözdelerinden biri olan granit tencere ve tavalar, sağlıklı olmasının yanında pratik bir kullanım da sağlıyor. Ancak söz konusu döküm tencere olduğunda işler biraz değişiyor ama tabii ki sağlık açısından değil, pratiklik açısından. Çünkü demir döküm tencere ve tavaların kullanımı hem biraz zahmetli hem de kafa karıştırıcı gelebiliyor.

Bernardo Kırmızı Döküm Demir Tava
Emaye kaplamalı bir döküm tavayla bonfile pişirmenin keyfi de, etin tadı da bir başka.

En başta da söylediğimiz gibi döküm, özellikle kırmızı etin en yakın dostu. Üstelik sadece kırmızı et de değil, döküm tencerelerde sebze yemekleri, tatlılar ve hatta ekmek yapmak bile mümkün. Size bu kadar fazla kullanım seçeneği sunan, üstüne üstlük lezzet garantisi de vadeden döküm, haliyle biraz özenle bakılmayı da hakediyor.

Aslına bakarsanız yüzlerce yıldır kullanılan demir döküm tavalar, düzgün kullanıldığında evladiyelik olabilir.

Kaplamalı mı kaplamasız mı?

Kaplamasız ve emaye kaplamalı olmak üzere iki tür döküm tencere mevcut ve bunların kullanımında olmasa da bakımında birtakım farklılıklar var. Eski tip kaplamasız dökümlerin aksine yeni nesil kaplamalı dökümlerin kullanımı görece daha pratik. Peki bu gereçlerin kullanımında nelere dikkat edilmeli?

  • Kaplamasız tava ve tencerelerde kesinlikle deterjan kullanılmamalı. Zira dökümün gözenekli yapısı sebebiyle deterjanın bu gözeneklerde kalma riski çok yüksek.
  • Metal malzeme dökümün yüzeyine ya da kaplamasına zarar verebileceğinden silikon ya da tahta malzemeden üretilmiş kaşık, spatula ya da maşalar kullanmanız en iyisi.
  • Kullandıktan sonra sıcak demiri direkt soğuk suyun altına kesinlikle sokulmamalı. Bu durum ısıl işlem benzeri bir sonuç yaratarak ürününüzün yapısını bozabilir.
  • Demirin paslanmaya müsait olan yapısı, ıslak kalmaktan pek hoşlanmaz. O nedenle kesinlikle kurulanması için gereken her şeyi yapmadan rafa kaldırılmamalı.

Dökümün bakımı ve kurutulması ile ilgili detaylara da bu vesileyle hemen geçiş yapalım.

Döküme nasıl bir bakım yapılmalı?

İşte işin asıl önemli noktası burası. Dediğimiz gibi döküm tencere ve tavalar adeta canlı bir varlık gibi özenle bakılmayı gerektiriyor. Birçok evde tercih edilmemesinin, alınsa da mutfakların ulaşılması en zor rafında yıllarca dokunulmadan beklemesinin ana sebeplerinden biri de aslında bu.

Hepimizin bulaşık makinesi pratikliğine alıştığı bir dünyada, birçoğumuz döküm tavayı dakikalarca temizleyip fırınlamak, yağlayıp saklamakla uğraşmaktan yana değiliz.

Bernardo Kahverengi Döküm Demir Tencere
Döküm tencere ve tavalar, tıpkı canlı bir varlık gibi özenle bakılmaya ihtiyaç duyar.

Seasoning, bir çeşit arınma ritüeli

Emaye kaplamalılar için bir kerelik (ilk kullanım öncesi), kaplamasız tavalar içinse dönem dönem yapılması gereken bir bakım olan seasoning’in birkaç basit adımı mevcut.

Kaplamasız döküm demir tava ya da tencerenizi;

  1. Öncelikle ılık suyla yıkayın ve bir kağıt ya da normal havlu yardımıyla kurulayın,
  2. Ardından zeytinyağı gibi bir bitkisel yağ ile tavanın tamamını yağlayın, kalan fazla yağı ise yine havlu yardımıyla aldırın,
  3. 180 – 200 derece ısınmış fırında 1 saat kadar pişirin ancak fırından hemen çıkarmayın. Bırakın dökümünüz fırının içinde soğuyana kadar beklesin,
  4. Ve bu yöntemi kullanım sıklığınıza göre de değişebilecek belli aralıklarla yapmayı ihmal etmeyin. Bu sayede dökümünüz çok daha sağlıklı ve uzun ömürlü olacaktır.

Emaye kaplı döküm demir tava ya da tencerenizi;

  1. Az miktarda deterjan ve ılık su yardımıyla temizleyip durulayın ve kağıt havlu ile kurulayın,
  2. Çok az bir sıvı yağ dökerek tavayı yağlayın,
  3. Orta ateşte 15 dakika kadar ısıttıktan sonra soğumasını bekleyin ve fazla yağını havlu ile temizleyin.
  4. Bu sayede dökümünüz hem temizlenecek hem de daha sağlam hale gelecektir.

Kullanım sonrası temizlik zamanı

İşte bir diğer önemli olan ama zahmetli görülen süreç de tam olarak burası. Ancak yapılacaklar aslında oldukça basit. İhtiyacınız olanlar ise sıcak su, karbonat, yumuşak bir sünger, havlu, sıcak bir fırın ve bitkisel yağ.

  • Sıcak suyla doldurduğunuz tava veya tencerenizin içine bir miktar karbonat dökün ve kalıntıların yavaşça çözünmesini izleyin. Belki bu fokurdamalar size bir miktar neşe de verebilir.
  • Fokurdamalar bitince sünger yardımıyla kalan son kalıntıları temizleyin. Eğer dökümünüz emaye kaplamaysa bu kısımda deterjan da kullanabilirsiniz.
  • Ardından dökümünüzü iyice durulayın, havlu ile kurulayın ve kuruması için bir süre sıcak fırın içerisinde bekletin.
  • Bu adımın da sonrasında, kaplamalı dökümünüzü rafa kaldırabilirsiniz. Kaplamasız bir döküm kullanıyorsanız da içine bir miktar yağ sürerek saklamanız daha iyi olacaktır.
Bernardo Kırmızı Döküm Demir Tencere
Et yemeği, ekmek ya da tatlı… Hepsini dökümde pişirmek mümkün.

Dökümde pişen yemekler neden daha lezzetli?

Tıpkı toprak kaplar gibi, dökme demirden yapılan döküm tencereler de yüzyıllardır kullanılıyor. Yüksek ısıya dayanabilen bu gereçler, demir olmanın avantajını kullanarak ısıyı çabucak içine hapsediyor ve her yanına hızlı ve mükemmel bir şekilde iletiyor.

Mesela kalınca bir parça kırmızı eti tam kıvamında pişirmek granit ya da teflon tavalarda görece zor olabilir. Çünkü tavayı ne kadar ısıtsanız da eti koyduğunuz anda tava bir miktar soğuyacaktır. Döküm demir tavalar ise etin fazla suyunu salmasını önlemek adına, et üzerinde bir tabaka oluşmasını sağlar.

Sebzeler için de ideal

Bildiğiniz gibi bazı yemekler de yavaş yavaş pişmeye ihtiyaç duyar. Bu durum özellikle sebze yemeklerinde geçerli. İşte bu noktada döküm demir tencerelerin ısıyı eşit dağıtması mükemmel bir özellik haline gelir. Bunun yanında kapaklarının damlalıklı tasarımı da buhar çıkışının engellenmesini, yemeklerin lezzetinin korunmasını sağlar. İşte tüm bu özellikler bir araya gelerek bizlere birbirinden lezzetli yemekler bahşeder.

Haydi gelin rafta boş oturan döküm tenceremizi bugün raftan indirelim ya da hemen bir döküm tencere edinelim (ki bunun için uğrayabileceğiniz bir yer biliyoruz) ve yemeklerimizin lezzetinin nasıl değişeceğini hep birlikte görelim.

BONUS:

Döküm demir pişirme gereçlerin, doğru kullanıldığı müddetçe, besinlerinize tehlikeli kimyasalların geçmesi riski oldukça düşükken, demir olmasının avantajını kullanarak besinlerinizin de demir yönünden sağlıklı olmasını ve bu sayede de vücuttaki demir eksikliğinin giderilmesine katkı sağladığı biliniyor.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*
*